Bài đăng diễn đàn

Tam To
Rising Star
Rising Star
04 thg 3, 2022
In Khởi nghiệp
Ngày xưa khi mình làm việc cùng một số nhà sáng lập các tổ chức phi lợi nhuận, mình từng gặp ánh mắt e dè của nhiều người khi họ biết... nhà sáng lập cũng được trả lương từ nguồn quỹ của tổ chức. Lúc đó mình cho là cộng đồng nói chung vẫn còn nhiều kiến thủ về khái niệm làm từ thiện với làm phát triển cũng như cách tổ chức sử dụng nguồn tiền huy động từ cộng đồng, nhà hảo tâm. Sau vài năm mình chuyển sang làm việc cho startup, mình không nghĩ câu hỏi này đôi khi vẫn (lại) xuất hiện với sự trông đợi người sáng lập làm việc không lương, hoặc nên noi theo những tấm gương*** one-dollar salary*** của các CEO công nghệ nổi tiếng :)) Làm sao một nhà sáng lập có thể tập trung 100% vào một công việc khi công việc ấy không mang lại cho họ đảm bảo về mặt tài chính dài hạn? Ở góc nhìn của nhà đầu tư, mình tin hẳn việc này cũng tạo nên những câu hỏi: Mức độ cam kết của founder với công ty? Làm sao mà founder có thể làm miễn phí? Miễn phí vậy được bao lâu? Đây cũng là câu hỏi mình từng gặp một số founder trẻ băn khoăn nhưng ít nhiều khó thẳng thắn để bộc bạch nên nay mình tổng hợp vài điều để chia sẻ với VVCC về chủ đề này 1. Trường hợp nào startup founder không trả lương cho chính mình? Thường khi startup boostrapping, ở giai đoạn đầu, vốn không có nhiều tiền và founder là nhà đầu tư đầu tiên cho startup thì việc trả lương cho chính mình từ khoản tiền này giống như túi trái bỏ qua túi phải. Thiệt vô nghĩa cho nên bootstrapping founders thường sẽ không nhận lương cho đến khi kiếm được tiền từ doanh thu hoặc từ nhà đầu tư. 2. Khi nào thì bắt đầu có lương/ nhận lương? Khi công ty có doanh thu hoặc có nhà đầu tư góp vốn (dù tình huống nào đến trước), hãy tính lương cho mình như một nhân sự bình thường ở vị trí công việc đó. Mình từng biết một trường hợp, công ty đã bắt đầu có doanh thu tốt, tăng trưởng đều, nhưng founder vẫn giữ mức lương thấp (<19tr/ tháng), đến khi họ bắt đầu có ý định mở rộng và gọi thêm vốn từ cổ đông thì việc giữ mức lương cũ trở nên không công bằng cho chính founder và tăng lương ở thời điểm này thì tạo ra một tình huống băn khoăn khó xử. Và việc trả lương này nên bắt đầu chi trả (hoặc trả thêm) từ thời điểm công ty có được nguồn tiền mới TRỞ ĐI. Mình nói riêng điểm này vì từng gặp trường hợp sau khi founder nhận được tiền đầu tư thiên thần thì việc đầu tiên là bạn trả lương cho chính mình cho thời gian trong quá khứ, cho những tháng ngày cày cuốc trước khi có nhà đầu tư vào Đây là một practice không hợp lý vì công sức founder bỏ ra trong thời gian đầu được chuyển đổi như sweat equity, như vốn founder dùng để đầu tư cho công ty để tạo ra giá trị như hôm nay. Và founder đã bán phần 1 phần equity này cho nhà đầu tư tương đương với một lượng cash nhất định. Nên việc dùng tiền đầu tư để chi cho lương của mình như trả một khoản nợ lương nhân viên của công ty (nếu không có thỏa thuận trước với NDT) thì chưa kể đến chuyện đạo đức, mà cơ bản nó sẽ phương hại đến khoản vốn NĐT đã tính toán rót vào để đẩy công ty đến milestone tiếp theo. 3. Lương bao nhiêu là hợp lý? Nếu chọn mức lương quá thấp với niềm hy vọng startup sẽ phát triển, nhanh chóng bù đắp lại được, thì founder không thể duy trì lâu dài trong trường hợp mọi thứ không sáng sủa như mình nghĩ (và thường thì mọi thứ sẽ tối tăm hơn). Chọn mức lương quá cao, chắc chắn ảnh hưởng đến vốn để phát triển sản phẩm, trả lương cho nhân sự khác, etc. Bắt đầu với lương bằng với mức lương đi làm thuê gần nhất? Trong đa số trường hợp founder là người có kinh nghiệm, rời công việc ổn định ở công ty lớn để mở công ty riêng, mà muốn được trả lương bằng với mức lương cũ, thì chắc sẽ có NDT sẽ khuyên... dẹp công ty đi và trở về với công ty cũ :)) Vì bên cạnh lương hằng tháng, founder vẫn giữ phần lớn cổ phần của công ty hứa hẹn mang lại thu nhập cao trong tương lai. Cho nên giải pháp tốt nhất có lẽ là một mức lương thực tế: một con số đủ sống (live-able) dựa trên chi phí cá nhân & cân đối với giá trị và doanh thu của công ty. Tuy điều này nghe thật chung chung, nhưng đó là câu trả lời cơ bản và tốt nhất để mỗi founder có thể tự áp dụng vào trường hợp của mình và có tính toán hợp lý. Các bác có ý kiến gì thêm hay có case nào hay về việc này thì mình cùng share thêm với nhau nghe #Startup101 Vietnam Venture Capital | Startup Entrepreneurs, Investors & Innovators
LÀM FOUNDER STARTUP, LƯƠNG ĐÁNG GIÁ BAO NHIÊU? content media
2
0
6
Tam To
Rising Star
Rising Star
04 thg 3, 2022
In Đầu tư mạo hiểm
Một thương vụ đầu tư khi được công bố, thường không chỉ có 1 VC xuất hiện. Lý do? Các VC cùng đầu tư với các công ty khác khi các bên align được lợi ích với nhau. Trong khu vực Đông Nam Á, đây là xu hướng rất phổ biến. Gần đây Tech in Asia có tổng hợp dữ liệu để chứng minh việc này mọi người có thể xem thêm tại link cuối bài, đại để là các VC đang mở rộng vòng kết nối, đồng đầu tư với ngày càng nhiều VC khác; hoặc tăng số lượng công ty đồng đầu tư với nhau (>3 công ty) TẠI SAO ĐỒNG ĐẦU TƯ PHỔ BIẾN Ở ĐÔNG NAM Á Ở GIAI ĐOẠN NÀY? Quy mô của Quỹ trong khu vực còn nhỏ hơn so với các Quỹ ở thị trường trưởng thành hơn Số lượng startups tiềm năng được VC hậu thuẫn nhỏ hơn so với số lượng VC Cộng tác để tạo ra nhiều giá trị hỗ trợ cho startup hơn là làm một mình Hệ sinh thái khởi nghiệp của Đông Nam Á còn trẻ, tồn tại nhiều nguy cơ Chưa kể trong "thời chiến" như COVID 19, các VC liên minh với nhau để còn đồng chiến đấu . Sau này khi thị trường Đông Nam Á trưởng thành hơn, tương lai của liên minh đầu tư như thế nào ta không rõ. Nhưng ở thị trường như Mỹ, nhiều VCs đã bắt đầu bày tỏ thái độ "mệt vì có bạn" CÓ NHỮNG LIÊN MINH NÀO ĐANG TỒN TẠI? Bảng data do Tech in Asia tổng hợp mới nhất ở đây cho thấy rõ nhất bức tranh đồng đầu tư của các VC với nhau trong khu vực này, đơn cử một số ví dụ #SequoiaCapital đồng đầu tư với #AlphaJWCVentures (4x), #500Startups, #Beenext, #SGInnovate (3x) #EastVentures đồng đầu tư với #SkystarCapital (8x), #GoldenGateVentures, #InsigniaVenturesPartners (4x) NHỮNG GƯƠNG MẶT MỚI XUẤT HIỆN TRONG NHÓM CÁC "LIÊN MINH" Năm vừa rồi tổng hợp lại, có 3 nhóm đầu tư mới đáng chú ý xuất hiện trong khu vực và nhảy vào cuộc chơi đồng đầu tư bao gồm Các tổ chức liên kết với chính phủ: Ví dụ như #SeedsCapital (của Enterprise Singapore) hay #EDBI (của Ban phát triển kinh tế Singapore) Big corp hoặc VC của Trung Quốc: Ví dụ như #Kuaishou, #ZhenFund, and #BoyuCapital (tìm kiếm cơ hội đầu tư nước ngoài với các ngành bị hạn chế trong nước do áp lực pháp lý) Nhóm startup kỳ lân trở thành nhà đầu tư mới: Ví dụ như công ty fintech Indonesia #Payfazz và #Ovo hay #Traveloka. NHÀ SÁNG LẬP NÊN BIẾT GÌ? Trong bối cảnh này, đối với các nhà sáng lập, khi gọi vốn thành công từ VC thì kịch bản doanh nghiệp của bạn sẽ làm việc với nhiều nhà đầu tư hơn trong tương lai và cần hệ thống quản lý quan hệ với nhà đầu tư là điều tất yếu. Việc biết các VC nào đang hợp tác với nhau giúp founders có thể phỏng đoán được tiềm năng gọi vốn cho các vòng tiếp theo đến từ NDT mới nào. Chọn các agnostic VC sẽ rộng đường hơn cho doanh nghiệp trong các vòng sau Nhưng không nên chỉ dựa trên việc nhà đầu tư nào có nhiều mối quan hệ hơn, dễ giúp bạn gọi vốn trong tương lai làm thước đo quyết định; tất cả vẫn nên dựa trên việc NDT nào giúp tăng được chất lượng cho doanh nghiệp. https://www.techinasia.com/.../hidden-alliances-seas-vcs... https://www.techinasia.com/should-vcs-have-many-friends... Image credit: Timmy Loen - Tech in Asia
"Co-invest" & mạng lưới các VC tại Đông Nam Á content media
2
0
7
Tam To
Rising Star
Rising Star
04 thg 3, 2022
In Kiến thức Khởi nghiệp & Đầu tư
Mình xin giới thiệu với anh chị em trong cộng đồng một thước phim cũ về Đầu tư mạo hiểm – Lịch sử Thung lũng Silicon và các đế chế công nghệ dành cho một ngày chủ nhật trước khi có lệnh cập nhật mới về các kịch bản tiếp theo của TpHCM Something Ventured là một bộ phim tài liệu điều tra sự xuất hiện của chủ nghĩa tư bản liên doanh Mỹ giữa thế kỷ 20. Các nhà làm phim đã đi vào tìm hiểu cũng như phân tích sự ra đời và thành công của các công ty công nghệ hàng đầu thế giới như Apple, Intel, Genentech, Atari, Google, Cisco, Tandem... Ngoài ra bộ phim còn là cuốn tư liệu về các cuộc phỏng vấn với những doanh nhân nổi tiếng trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm những năm 1960, 1970 và 1980 bao gồm cả ảnh chụp và cảnh quay lịch sử. Bộ phim đưa ra những đánh giá mang tính khách quan về sự giống nhau giữa các nhà đầu tư, những người sáng lập ra các đế chế công nghệ như Gordon Moore (người đồng sáng lập Intel) Jimmy Treybig (người sáng lập Tandem ) Nolan Bushnell (người sáng lập Atari ) Tiến sĩ Herbert Boyer (đồng sáng lập của Genentech ) Mike Markkula (Giám đốc điều hành của của Apple ) Sandy Lerner (đồng sáng lập của Cisco) & John Morgridge (Giám đốc điều hành đầu tiên của Cisco). Những câu hỏi như Họ có cái gì mà một chiến lược gia phải có? Họ khác những người bình thường ở điểm nào? Họ lấy niềm tin ở đâu để đặt cược tất cả vào một ý tưởng, dù rằng tại thời điểm đó nghe có vẻ khá điên rồ? Hoặc là thắng lớn hoặc thua sạch. Họ đã thuyết phục những người khác như thế nào để lấy được niềm tin và các khoản đầu tư? Những khó khăn họ phải trải qua trong quá trình chuyển đổi mình? Họ đã khiến cả thế giới phải thay đổi theo mình như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong Something Ventured.
CÓ THỂ MỌI NGƯỜI CHƯA BIẾT ĐẾN PHIM NÀY? content media
3
1
9
T
Tam To

Tam To

Quản trị viên
Người viết
Điều phối viên diễn đàn
Rising Star
+4
Thao tác khác